📰 Өнім сату кезінде МТК-ның болмауы үшін жауапкершілік
Мемлекеттік тіркеу туралы куәлік (МТК) — адам денсаулығына әсер ететін тауарлар: тамақ, косметикалық, химиялық, балалар өнімдері және өзге санаттар үшін міндетті құжат.
МТК рәсімделмеген өнімді сату әкімшілік құқық бұзушылық болып саналады және айыппұлдан бастап тәркілеу мен қызметті тоқтата тұруға дейінгі елеулі салдарға әкеледі.
⚖️ МТК болуы неліктен міндетті
Қазақстан мен ЕАЭО аумағында қауіпсіздік тексеруінен өткен және санитариялық-гигиеналық нормаларға сәйкес тіркелген тауарларды ғана сатуға рұқсат беріледі.
МТК өнімге қатысты мыналарды растайды:
- адам денсаулығы үшін қауіпсіз екенін;
- санитариялық, гигиеналық және эпидемиологиялық талаптарға сәйкес келетінін;
- ресми ЕАЭО тізіліміне енгізілгенін.
Куәліктің болмауы өнімнің мемлекеттік бақылаудан өтпегенін және ықтимал қауіп төндіруі мүмкін екенін білдіреді.
🧾 Нормативтік негіз
Тауарларды МТК-сыз сату үшін жауапкершілік мына құжаттарда белгіленген:
- Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде (ҚР ӘҚБтК),
- 425-бап «Санитариялық қағидаларды бұзу» және 462-бап «Техникалық регламенттер талаптарын бұзу»;
- ҚР «Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық салауаттылығы туралы» заңында;
- Кеден одағы комиссиясының «Санитариялық шараларды қолдану туралы» №299 шешімінде.
💰 Жаза түрлері және айыппұлдар
1. Айыппұлдар
Айыппұл мөлшері құқық бұзушының санатына (жеке тұлға, кәсіпкер немесе ұйым) және өнімнің қауіптілік дәрежесіне байланысты.
- жеке тұлғалар үшін — 15-тен 50 АЕК-ке дейін;
- жеке кәсіпкерлер үшін — 100-ден 500 АЕК-ке дейін;
- заңды тұлғалар үшін — 500-ден 1 000 АЕК-ке дейін.
📌 АЕК — айлық есептік көрсеткіш (2025 жылы — 3 932 теңге).
Осылайша, компанияға салынатын айыппұл бір тауар партиясы үшін 3–4 млн теңгеге жетуі мүмкін.
2. Өнімді тәркілеу
МТК-сы жоқ тауарлар бақылаушы органдардың шешімі бойынша айналымнан алынып, жойылуға жатады.
Тәркілеу тауардың сатылғанына немесе қоймада тұрғанына қарамастан жүргізіледі.
3. Қызметті тоқтата тұру
Құқық бұзушылық қайталанса немесе тіркелмеген өнім жүйелі түрде сатылса, қадағалау органдары:
- компанияның қызметін 3 айға дейін тоқтата тұруы;
- тауар өндіру немесе сату лицензиясының күшін жоюы;
- компанияны жосықсыз өнім берушілер тізіліміне енгізуі мүмкін.
🚨 Айыппұл салынатын жағдайлардың мысалдары
- Импорттаушы косметикалық өнімді МТК рәсімдемей әкелді. Кедендік тексеру кезінде партия ұсталып, тауар жөнелтушіге қайтарылды.
- ББҚ өндірушісі мемлекеттік тіркеу рәсімінен өтпеді. Дәріхана желісінде сату кезінде 750 АЕК айыппұл салынып, сатуды тоқтату туралы нұсқама берілді.
- Интернет-дүкен тұрмыстық химиялық өнімдерді МТК-сыз сатты — сайт уақытша бұғатталып, тауар тәркіленді.
📋 Айыппұлдан қалай сақтануға болады
Әкімшілік жауапкершілікке тартылмау үшін:
- Тауарыңыздың мемлекеттік тіркеуге жататын өнімдер тізбесіне (№299 шешім) кіретінін тексеріңіз.
- СЭҚ ТН коды бойынша мамандардан кеңес алыңыз — МТК қажеттілігі соған байланысты.
- Аккредиттелген орган арқылы куәлікті уақтылы рәсімдеңіз.
- МТК-ның ЕАЭО-ның бірыңғай тізіліміне енгізілгеніне көз жеткізіңіз — құжатты онлайн тексеру мүмкін болуы тиіс.
🧩 ALMA TEST құқық бұзушылықтардың алдын алуға қалай көмектеседі
ALMA TEST компаниясы МТК рәсімдеу бойынша қызметтердің толық циклін ұсынады:
- өніміңізді талдау және мемлекеттік тіркеу қажеттілігін анықтау;
- құжаттарды дайындау және тексеру;
- зертханалық сынақтарды ұйымдастыру;
- куәлікті алып, тізілімге енгізілгенге дейін сүйемелдеу.
Ресми аккредиттеу және санитариялық бақылау органдарымен жұмыс тәжірибесі арқылы тексерулер кезінде кез келген наразылық пен айыппұлдың алдын алуға көмектесеміз.
✅ Қорытынды
Тауарларды мемлекеттік тіркеу туралы куәліксіз (МТК) сату жай ғана формальды бұзушылық емес, бизнеске төнетін қауіп.
МТК-ның болмауы үшін елеулі айыппұлдар, өнімді тәркілеу және қызметті тоқтата тұру көзделген.
Құжатты ALMA TEST сияқты кәсіби компания арқылы рәсімдеу әр өнім партиясының қауіпсіздігіне, заңдылығына және оған деген сенімділікке кепілдік береді.