📰 Құрамында ГМО бар өнімдерді тіркеу
Құрамында генетикалық модификацияланған организмдер (ГМО) бар өнімдер Қазақстан мен Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдерінің аумағында міндетті мемлекеттік тіркеуге жатады.
Бұл өнімнің адам денсаулығы мен қоршаған орта үшін қауіпсіздігін растау қажеттілігіне байланысты.
ГМО өнімдерін тіркеу Кеден одағы комиссиясының №299 шешімімен реттеледі және Одақтың белгіленген санитариялық әрі гигиеналық нормалары бойынша жүргізіледі.
🌱 Өнімнің қандай түрлері тіркеуге жатады
Мемлекеттік тіркеу туралы куәлік (МТК) мына өнімдерге қажет:
- құрамында ГМО компоненттері бар тамақ өнімдері;
- жемшөп және жемшөп қоспалары;
- ББҚ және мамандандырылған тамақ өнімдері;
- гендік инженерияны пайдаланып алынған тұқымдар мен ауыл шаруашылығы дақылдары;
- құрамында ГМО бар косметикалық және фармацевтикалық құралдар.
Құрамындағы ГМО мөлшері 0,9%-дан асатын кез келген өнім әкелінгенге немесе сатылғанға дейін тіркеуден өтуі тиіс.
⚙️ Құрамында ГМО бар өнімдерді тіркеу кезеңдері
🧾 1. Құжаттарды дайындау
Өтініш беруші мына негізгі құжаттар топтамасын дайындайды:
- тіркеу туралы өтініш;
- өнімнің сипаттамасы (құрамы, мақсаты, компоненттердің шығу тегі);
- техникалық шарттар, паспорт немесе МЕМСТ;
- өндіруші және шығарылған ел туралы деректер;
- пайдаланылатын генетикалық модификацияланған ингредиенттер туралы мәліметтер;
- қаптама мен заттаңбаның фотосуреттері.
📘 ALMA TEST мамандары өнімнің санатын анықтауға, құрамын тексеруге және құжаттардың толық топтамасын дайындауға көмектеседі.
🔍 2. Құжаттарды талдау және өнімді сәйкестендіру
Аккредиттелген органның сарапшылары ұсынылған құжаттаманы талдайды:
- құрамдағы ГМО-ның бар-жоғын және үлесін анықтайды;
- міндетті тіркеу қажеттілігін анықтайды;
- деректерді ЕАЭО санитариялық нормаларымен салыстырады;
- зертханалық зерттеулер бағдарламасын қалыптастырады.
Өнім құрамында генетикалық модификацияланған компоненттер болса, тіркеу міндетті.
🔬 3. Зертханалық сынақтар
Тіркеудің негізгі кезеңі — зертханалық зерттеулер жүргізу.
Сынақтар Қазақстанның аккредиттелген зертханаларында орындалады және мыналарды қамтиды:
- ГМО компоненттерін анықтауға арналған молекулалық-генетикалық талдау;
- адам үшін қауіпсіздікті бағалау (токсикологиялық, аллергенділік және микробиологиялық зерттеулер);
- модификацияланған гендердің тұрақтылығы мен белсенділігін талдау;
- ЕАЭО-ның санитариялық және гигиеналық талаптарына сәйкестігін тексеру.
Нәтижелер сараптама жүргізуге негіз болатын сынақ хаттамаларына енгізіледі.
📄 4. Құжаттарды әзірлеу және сараптамалық қорытынды
Зертханалық деректер негізінде мыналар ресімделеді:
- өнімнің қауіпсіздігін растайтын сараптамалық қорытынды;
- сынақ хаттамалары;
- тауарды таңбалау және оның айналымы жөніндегі ұсынымдар.
Сараптамалық қорытынды өнімнің санитариялық талаптарға сәйкестігі және оның Одақ аумағында айналымға жіберілу мүмкіндігі туралы тұжырымды қамтиды.
🏛️ 5. Куәлік беру
Оң қорытындыдан кейін уәкілетті мемлекеттік орган (Қазақстанда — ҚР ДСМ Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті) Мемлекеттік тіркеу туралы куәлік (МТК) береді.
Өнім туралы мәліметтер Еуразиялық экономикалық комиссияның (ЕЭК) сайтында орналастырылған ЕАЭО-ның бірыңғай тізіліміне енгізіледі.
Осы сәттен бастап өнімді Одақтың барлық елдеріне заңды түрде әкелуге және сатуға болады.
⚠️ Құрамында ГМО бар өнімдерді таңбалауға қойылатын талаптар
ЕАЭО техникалық регламентіне сәйкес таңбалауда мыналар болуы тиіс:
- ГМО компоненттерінің бар екені туралы белгі («құрамында ГМО бар» немесе «өнім ГМО пайдаланып алынған»);
- өндіруші және шығарылған ел туралы мәліметтер;
- құрамы, жарамдылық мерзімі және сақтау шарттары;
- сақтық шаралары (қолданылатын болса);
- МТК-ның тіркеу нөмірі.
📘 ГМО туралы белгінің болмауы немесе құрам туралы ақпаратты бұрмалау заңнама бұзушылығы болып саналады және әкімшілік жауапкершілікке әкеледі.
🧩 ALMA TEST ГМО өнімдерін тіркеуге қалай көмектеседі
ALMA TEST компаниясы құрамында ГМО бар өнімдерді тіркеу бойынша қызметтердің толық спектрін ұсынады:
- кеңес беру және құрамды талдау;
- құжаттар топтамасын дайындау;
- зертханалық зерттеулерді ұйымдастыру;
- сараптаманы сүйемелдеу және қорытынды алу;
- мәліметтерді ЕАЭО тізіліміне енгізу.
Біз ресми ресімдеуді толық сүйемелдейміз және әр кезеңнің ашықтығын қамтамасыз етеміз.
✅ Қорытынды
Құрамында ГМО бар өнімдерді тіркеу — тауардың тұтынушы үшін қауіпсіз екеніне және ЕАЭО санитариялық нормаларына сәйкес келетініне кепілдік беретін міндетті рәсім.
Процесс құрамды талдауды, зертханалық зерттеулерді және өнімнің нарықтағы айналымына құқық беретін МТК алуды қамтиды.
ALMA TEST көмегімен МТК-ны жылдам, ресми түрде және деректерді бірыңғай тізілімге енгізе отырып ресімдей аласыз — құжат ЕАЭО-ның барлық елдерінде қолданылады.